Begraafplaats ligt er haveloos bij 2-9-2011

Vele bekende Assenaren hebben  daar hun laatste rustplaats Noorder Begraafplaats ligt er haveloos bij en dat moet veranderen, vindt gemeente

ASSEN – Burgemeester mr. Isaäc Collard, leden van de adellijke familieVan der Feltz,  drukker/uitgever Claas van Gorcum, leden van de familie Gratama, 111gouverneur Petrus Hofstede en onderwijsman dr. Hendrik Jan Nassau : allen mensen die in het verleden de geschiedenis van Assen mede hebben bepaald.  Allen mensen ook die begraven liggen op de Noorderbegraafplaats aan de Kerkhoflaan, de  oudste begraafplaats in de stad.
Van 1823 af werd er begraven. Voordien was de laatste rustplaats voor Assenaren  het door kloosterlingen aangelegde kerkhof op de Brink op de plek waar nu het gerechtsgebouw staat. Er wordt nauwelijks nog begraven op de Noorder-begraafplaats. De gemeente is van plan om op termijn deze begraafplaats voor begraven gesloten te verklaren.
Wie de moeite neemt om eens rond te lopen op de begraafplaats zal het opvallen dat veel graven over-woekerd zijn door gras en struiken. De gemeente houdt keurig het gras op de paden kort en de gracht rondom de begraafplaats wordt regelmatig uitgebaggerd.
Onlangs is het toegangshek (rijksmonument) ingrijpend gerestaureerd en de gemeente zet zich in voor het onder-houd en de restauratie van 53 monumentale graven. Aan de gemeente ligt het dus niet dat het kerkhof er haveloos bij ligt. De conclusie kan zijn dat veel nabestaanden niet omkijken naar de graven van hun dierbare(n), waardoor het kerkhof steeds meer een onverzorgd en rommelig karakter krijgt.Het ka n ook zijn dat er geen nabestaanden (meer) zijn.
Vorig jaar februari nam de ge-meenteraad een beleids-notitie aan onder de titel: ‘His-torie en toekomst Noorder- en Zuiderbegraaf-plaats’.
Deze  ligt aan de Beilerstraat. In die beleids-no-titie staan een aantal inte-ressante op-merkingen:
1. Een koopgraf is geen eigendom van rechthebbende. Wel zijn de grafrechten periodiek afgekocht. Het eigendom berust onverminderd bij de gemeente.
2. Indien eventuele belanghebbenden niet kunnen worden opge-spoord kan de gemeente de graven vervallen verklaren. Het beleid is er dan op gericht het monument te verwijderen. Ook bij ernstig verval kan het monument worden verwijderd, zelfs als er rechtheb-benden zijn.
3. De gemeente wil de Noorderbegraafplaats een parkfunctie toekennen met als thema: het zichtbaar houden van de Asser historie. Het beeld is dat van een park met een aantal goed onder-houden graven die de geschiedenis representeren en andere graven waarvan de toestand de vergankelijkheid symboliseert. Monumenten zullen verweren, vervagen en uiteindelijk verdwijnen.
4. De gemeente heeft in het verleden geen fondsen gereser-veerd voor het langjarig onderhoud van de graven waarvan het onderhoud is afgekocht. Indien er geen rechthebbenden meer zijn kan de gemeente dit onderhoud staken.
5. Uit inventarisatie blijkt dat op de Noorderbegraafplaats natuur-waarden voorkomen die aandacht behoeven (o.m. de Alpenwater-salamander).
6. De gemeente voert een actief beleid voor het onderhoud van bestaande monumenten. Dat betekent dat rechthebbenden op het onderhoud worden aangesproken.
De gemeente heeft dus de mogelijkheid om graven te verwijderen en rechthebbenden aan te spreken op het onderhoud van graven. Toch is een flink aantal vragen te stellen zoals of er wel eens nabestaanden zijn benaderd met de vraag of ze het graf van hun overleden dierbare(n) willen fatsoeneren. Wat gebeurt er als men het verzoek van de gemeente naast zich neerlegt? Zijn er sancties? Zijn er plannen om het beleid in dezen aan te scherpen? Zijn er wel eens graven geruimd die vervallen waren en waarvan geen nabestaanden bekend waren?  Hoe zit het met de bekend-heid bij de gemeente van rechthebbenden?  Wat is het beleid be-treffende de wildgroei van bomen, planten, gras enz. op grafmonu-menten? Hoe zit het met het aanpassen van de nieuwe parkfunctie van de Noorderbegraafplaats? De gemeente probeert binnen de beperkte mogelijkheden om te zoeken naar antwoorden en oplos-singen.
Bij veel gemeenten is de financiering van begraafplaatsen budget-tair-neutraal. Dat wil zeggen dat kosten en baten gelijk moeten zijn.
Dat is ook de regel in Assen. Als er meer kosten worden gemaakt omdat er meer personeel nodig is of extra onder-houd moet worden gepleegd heeft dat rechtstreeks gevol-gen voor de kosten van begraven.
Het is logisch dat de gemeente zich wel drie keer bedenkt om die kosten nog verder te verhogen. Vooral als die begraafkosten al aan de hoge kant zijn.
De gemeente wil het beleid voor het onderhoud van begraafplaat-sen en dus ook van de beide oudste in Assen zoals dat is ver-woord in de beleidsnotitie ‘Historie en toekomst Noorder- en Zuiderbegraafplaats’ uitvoeren, maar heeft hiervoor slechts be-perkte middelen beschikbaar. Dat houdt in dat niet alles tegelijk kan. Nog meer geld beschikbaar stellen zou namelijk leiden tot hogere begraaftarieven.
Met het beschikbare geld moet de gemeente proberen om de (meerjaren)planning uit te voeren.
De aanpak van de Zuiderbegraafplaats heeft daarbij prioriteit maar het beheer van de Noorderbegraafplaats verdient ook duidelijk aandacht. Vooral de opslag (struiken, gras e.d.) op graven is een bron van zorg en er zal worden gezocht naar oplossingen.
Die kunnen voor een deel worden gezocht in het inschakelen van vrijwilligers en organisaties zoals de Asser Historische Vereniging.
Het allermooiste zou natuurlijk zijn als rechthebbenden (nabestaanden) zelf het onderhoud van het graf van hun dierbaren ter hand  zouden nemen.
Momenteel werkt  de gemeente ook aan het actualiseren van de administratie van rechthebbenden. Wanneer dat gebeurd is  kun-nen er gemakkelijker beslissingen worden genomen over het graf. Bijvoorbeeld als er beschadigingen of vernielingen hebben plaats- gehad of als het niet wordt onderhouden.
De gemeente Noordenveld is onlangs een actie gestart om recht-hebbenden te achterhalen. Bij graven waarvan geen rechthebben-den bekend zijn wordt een geel bordje geplaatst met het verzoek zich te melden. De actie is een succes. Rechthebbenden worden gewezen op de verplichting om het graf van hun dierbare(n) te onderhouden. Graven waarvan geen rechtheb-benden bekend zijn en die niet worden onderhouden kun-nen door de gemeente worden geruimd.

Bijdrage: Tieme Meints

123

Enkele bijzonderheden over  de Noorder Begraafplaats
I

In 1810 bepaalde een decreet van Napoleon, dat een begraafplaats buiten de stadsgrenzen moest worden aangelegd.
Omdat de locatie waar de Noorderbegraafplaats nu is destijds buiten die stadsgrenzen lag werd in 1818 begonnen met de voorbereidingen. De begraafplaats heeft een oppervlakte van bijna  20 000 m2 ( 2 ha.) en telt ongeveer 1830 graven. Hiervan zijn ongeveer 1600 koopgraven en 230 huurgraven. Het toe-gangshek, ontworpen door Nering Bögel uit Deventer, heeft een overdaad aan doodssymbolen.
Twee grafmonumenten staan op de Rijksmonumenten-lijst, namelijk dat van de familie Brumsteede en van de familie Van Bulderen.